A Sad and Beautiful World - Zolang er sterren aan de hemel staan
door Nikka Rombeau
A Sad and Beautiful World toont, zoals de titel al prijsgeeft, hoe schoonheid zelfs tijdens de turbulentste periodes kan doorschemeren, zoals ook sterren iedere avond aan de hemel verschijnen.
De donkere straten van Beiroet baden ’s nachts in de warme, gele gloed van lantaarnpalen, het felle licht van koplampen en de rijke kleuren van gevelreclame. Twee figuren nemen elkaar bij de hand en lopen in het midden van de weg, glimlachend als een stel zorgeloze kinderen die voor het eerst kattenkwaad uithalen. Alles vertraagt, de beelden flitsen steeds meer als in een diaprojectie. Facades, auto’s, lichtbronnen... worden omgetoverd tot vage vormen en kleuren. De schokkerige beelden gaan als in een roes voorbij. De wereld lijkt even stil te staan, enkel het koppel schijnt te bewegen… tot… even op adem komen… en dan… een kus.
Het lijkt wel alsof het in de sterren geschreven staat.
Yasmina (Mounia Akl) en Nino (Hasan Akil) komen ter wereld op dezelfde donkere dag in de Libanese geschiedenis, in hetzelfde ziekenhuis in Beiroet, slechts één enkele minuut na elkaar.
Op de basisschool belanden ze in dezelfde klas. Jaren later voorspelt astroloog Zachariyah (Elie Barakat) hun lot en leest in de kaarten dat twee paden elkaar spoedig zullen kruisen. Zachariyah’s vrouw, de sterrenwichelarij spuugzat, gooit zijn geschriften uit het raam en doet ze zo op de ruit van Nino’s auto vallen. Daardoor keert Nino met een knal terug in Yasmina’s leven, op het moment dat hij, verblind door de stapel papieren, dwars door de glazen gevel van het kantoor van haar familie rijdt.
Het lot? Misschien de sterren? Hoogst (on)waarschijnlijk.
Sterren fonkelen in de hele film. Nino’s oog valt op de sterrenconstellatie die danst op Yasmina’s huid; drie moedervlekken onder haar oor als waren ze de gordel van Orion of Al Nijād. Yasmina bewondert dan weer de stadshorizon, waarvan de felle lichten, afkomstig van gebouwen, de zwarte hemel kleuren. Helaas doven zelfs de felste sterren (ooit) uit. Licht verdwijnt uit het straatbeeld van Beiroet wanneer de elektriciteit ’s avonds wordt afgesloten. “Als ik ’s nachts licht zie branden in de gebouwen, weet ik dat ze stiekem stroom stelen”, vertelt Nino aan zijn dochter.
A Sad and Beautiful World werpt een blik op de relatie tussen Yasmina en Nino tijdens drie periodes in hun leven; als onschuldige kinderen, als jong koppel en uiteindelijk als bezorgde ouders. Hoewel de conflicten met, en aanvallen van, Israël voortdurend doorschemeren, stelt regisseur Cyril Aris – die zelf opgroeide in Beiroet – tijdens de eerste twee aktes voornamelijk zijn personages voor. Vanop het doek charmeert Hasan Akil als Nino, de bioscoopganger met zijn aanstekelijke positiviteit. Mounia Akl slaagt er dan weer in om een overtuigend pleidooi te voeren voor Yasmina’s realistischere standpunten. Des te groter is de confrontatie met de groeiende spanningen en gevaren in Libanon tijdens de derde akte. Naast de afgesloten elektriciteit zijn de prijzen van vlees torenhoog, is het verkrijgen van een visum een haast onmogelijke opgave en worden alle bankrekeningen bevroren. Ook de heftigste scène uit Nino’s jeugd geeft Aris nu pas bloot.
Ontsnappen aan deze harde realiteit lukt het koppel door hun imaginaire bezoeken aan een beloofd eiland; een utopisch paradijs zonder oorlog of onzekerheden dat een scheut magisch realisme aan de film toevoegt. Als je de ogen sluit, kan je enkele sterren zien glinsteren op de golven van de oceaan. Net als Peter Pans Nooitgedachtland moet je deze sterren tot de ochtend volgen om te arriveren in het sprookjesparadijs. De kinderlijke verbeelding klinkt aanstekelijk, maar wanneer we het eiland herhaaldelijk te zien krijgen en het daadwerkelijk uit een kindertekening lijkt te komen, wordt impact ingeruild voor onbenulligheid. Ook het sterrenmotief verliest zo zijn kracht wanneer de twinkelende sterren plots vanuit de donkere achtergrond naar het publiek lijken toe te vliegen, en ons in de cinemazaal dreigen op te slokken.