Het verhaal achter het campagnebeeld van MOOOV Filmfestival 2026

Sepideh Farsi: "Cinema is een krachtig medium van verzet"

Met ‘Put Your Soul on Your Hand and Walk’ levert regisseur Sepideh Farsi een indrukwekkend en eerlijk beeld af van het leven in Gaza. Aan de hand van videogesprekken die ze voerde met Fatma Hassona, de fotografe van het campagnebeeld van MOOOV 2026, krijgen we een inkijk in het dagelijkse leven van de Palestijnen in oorlogsgebied. Zowel de film als Fatma’s imposante fotoverslagen zijn een belangrijke getuige van de geschiedenis, maar ook van menselijkheid.  

Je hebt je al verdiept in verschillende manieren van filmmaken, maar activisme is een rode draad doorheen je werk. Wat is voor jou de relatie tussen film en activisme? 

Ik werd geboren in Iran, waar een groot politiek bewustzijn heerst. Dat was ook zo in mijn familie. Mijn ouders waren geen activisten, maar ze hadden wel een sterke mening, omdat er duidelijk een kloof was tussen het beeld dat de machthebbers ophingen en de realiteit waarin wij leefden. Tijdens mijn kindertijd hadden we een monarchie onder het bewind van de sjahs. Later, vanaf mijn tienerjaren, werd dat de Islamitische Republiek. Het bewind veranderde, maar de kloof bleef.  

Op 16-jarige leeftijd besloot ik filmmaker te worden en heb ik die kritische blik overgenomen. Eerst dacht ik dat kunst en politiek twee aparte paden waren in mijn leven, maar gedurende die jaren zijn die twee steeds dichter naar elkaar toe gegroeid. Ondertussen zijn ze volledig samengevallen en voel ik de drang om mijn mening te uiten, over meer dan alleen politiek. Voor mij is de esthetiek namelijk ook politiek. Op die manier komt politiek en sociaal activisme terug in mijn werk waarbij ik me niet alleen beperk tot Iran en Palestina. Ook in de rest van de wereld zijn er namelijk strijdpunten en idealen –  voor vrouwenrechten bijvoorbeeld, of voor het klimaat – die urgent zijn en waar ik als filmmaker voor kan vechten. Eigenlijk ben ik dus een ‘artivist’, iemand die kunst en activisme samenbrengt. 
 

"Kunst en politiek vallen volledig samen in mijn werk. Eigenlijk ben ik een 'artivist'"

Hoe komt die dynamiek tussen activisme en esthetiek tot uiting in 'Put Your Soul on Your Hand and Walk'?

De experimentele vorm in ‘Put Your Soul on Your Hand and Walk’ past voor mij heel goed bij de onmenselijke omstandigheden waarin Fatma Hassona leefde in Palestina. Onze communicatie was onstabiel, net zoals de levensomstandigheden daar, dus heb ik dat ook weergegeven in de esthetiek. Het was geen optie om bepaalde delen duidelijk en zuiver te filmen. Ik had een vorm nodig die overeenkwam met de fragiliteit van Fatma’s getuigenis.  

Die vorm koos ik redelijk instinctief en dat zie je ook aan het begin van de film. Ik wist niet wie ik ging ontmoeten, maar vanaf ons eerste videogesprek werd me duidelijk hoe ik het moest aanpakken. De onzekerheid, de honger, het geweld – je maakt het allemaal mee door de blik van Fatma. Je voelt de frustratie en de machteloosheid van de Palestijnen van heel dichtbij.  

Langs mijn kant ervoer ik ook machteloosheid. Hoewel ik deed wat ik kon, bleef de massamoord aan de gang en kon ik niets doen om die te stoppen. Dat deed me stilstaan bij het verzet dat ik kan bieden als mens, als activist en als kunstenaar. Om het verschil te maken, moet je niet wachten op financiering of goedkeuring van producenten. Je moet actie ondernemen wanneer de nood het hoogst is, zoals nu. 

Jouw relatie met Fatma komt heel oprecht over in de film, ook al hebben jullie elkaar nooit in levende lijve ontmoet.  
 
Dat maakt het voor mij zo mooi. Wanneer je films maakt, en zeker documentaires, moet je altijd een deel van het proces aan het lot overlaten. De magie van het moment hangt af van wie er voor je staat en hoe je correspondeert met die persoon. Daarin ligt de kracht van documentaires. Ik denk zeker dat Fatma en ik een band hadden, ondanks verschillende barrières. Het ligt volgens mij in de menselijke aard om een connectie te voelen wanneer je elkaar ontmoet in zulke extreme omstandigheden. Fatma is gedood tijdens een doelgerichte aanval op haar huis, samen met de rest van haar familie. Enkel haar moeder heeft het overleefd. Toen ik Fatma kwijtraakte, verloor ik niet alleen de protagonist van mijn film. Ik verloor een familielid. Vandaag heb ik nog steeds contact met haar moeder en haar beste vriendin. Dat contact is zwaar, omdat de genocide nog steeds blijft plaatsvinden. De honger die de film toont, is er vandaag nog steeds. 

"Fatma zocht leven waar anderen alleen maar dood zien"

Naast de genocide in Gaza zijn er nog heel wat andere humanitaire crisissen gaande in de wereld. Welke rol kunnen beelden – zoals jouw film of de foto’s van Fatma – volgens jou spelen in het representeren van deze conflicten? 
 
We mogen er niet blind voor zijn dat bepaalde identiteiten, bepaalde feiten en waarheden, op grote schaal uitgewist worden. Dat is inherent aan een genocide. De daders wissen alle bewijzen uit en willen zo ontkennen dat zij een genocide plegen. Fatma en vele andere journalisten in Palestina hebben hun leven daaraan verloren, gewoon omdat zij toonden hoe de Palestijnen leven. Waarom zou een leger zoiets doen? Om de kritische stemmen de mond te snoeren en bewijs te vernietigen, natuurlijk. 

In de Oslo-akkoorden is het Palestijnse volk nochtans erkend. Zij hebben een land nodig, net zoals alle andere mensen in de wereld, en ze zijn daar niet alleen in. Op verschillende andere plekken in de wereld willen machthebbers delen van de geschiedenis uitwissen, waaronder ook in mijn thuisland Iran. In deze strijd is cinema een krachtig medium van verzet, zodat we ook die delen van de geschiedenis niet vergeten. 
 

Jouw film en Fatma’s foto’s hebben in elk geval al heel wat in beweging gezet. 
 
Ja, ik heb al veel berichten gekregen van mensen die de film hebben gezien en hun steentje willen bijdragen. Tal van tijdschriften hebben Fatma’s foto’s al gepubliceerd en een Spaanse universiteit zal haar zelfs een eredoctoraat toekennen.

Ondertussen wordt er ook een Japans project op poten gezet, dat ‘The Peace Ship’ zal heten. Een schip zal de wereld rond varen om onze film en Fatma's foto’s op zo veel mogelijk plekken te vertonen. Zelf heb ik ook al veel gereisd voor deze film en ik voelde dat haar verhaal mensen blijft raken. Natuurlijk moet er nog veel gebeuren, maar ik ben ervan overtuigd dat de film overal ter wereld zaadjes aan het planten is. Het zal niet lang meer duren voor die zaadjes beginnen bloeien.